📘 Hoofdstuk 11.6: Beheer van Bestandssystemen in Linux
Linux biedt krachtige tools om bestandssystemen te controleren, beheren en optimaliseren. Hieronder een overzicht per type en doel.
────────────────────────────────────────────
📊 Bestandssysteemstatistieken Opvragen
────────────────────────────────────────────
Commando Beschrijving
df Toont schijfgebruik per partitie.
du Toont schijfgebruik per map.
iostat Real-time schijfstatistieken per partitie.
lsblk Toont partities, schijfgroottes en mountpoints.
/proc/partitions Informatie over systeempartities.
/proc/mounts Alle actieve mounts.
/sys/block/ Apparaatspecifieke informatie.
✔ Voorbeelden:
df -h # Toon ruimtegebruik overzichtelijk
du -sh /home # Ruimtegebruik per map
lsblk # Overzicht blokapparaten en mount points
────────────────────────────────────────────
🛠 Tools voor ext2/ext3/ext4 (e2fsprogs)
────────────────────────────────────────────
Tool Beschrijving
blkid Toont UUID’s en types van blokapparaten.
chattr Wijzigt bestandseigenschappen.
debugfs Analyseert ext-filesystem intern.
dumpe2fs Toont superblock- en blokgegevens.
e2label Wijzigt labelnaam.
resize2fs Vergroot/verkleint een ext-bestandssysteem.
tune2fs Wijzigt parameters van het bestandssysteem.
✔ Voorbeelden:
blkid /dev/sda1 # Toon UUID
sudo e2label /dev/sda1 "DataDisk" # Geef label aan partitie
sudo resize2fs /dev/sda1 50G # Pas bestandssysteemgrootte aan
────────────────────────────────────────────
📁 Tools voor XFS-bestandssystemen
────────────────────────────────────────────
Tool Beschrijving
xfs_admin Wijzigt label/UUID.
xfs_info Toont info van gemounte XFS-partitie.
✔ Voorbeelden:
xfs_info /mnt/data # Toon info
sudo xfs_admin -L "BackupDisk" /dev/sdb1 # Label aanpassen
────────────────────────────────────────────
🌲 Tools voor Btrfs-bestandssystemen
────────────────────────────────────────────
Tool Beschrijving
btrfs balance Verdeelt data gelijkmatig.
btrfs check Controleert integriteit.
btrfs device Beheert opslag in pool.
btrfs filesystem Resizen, info, beheer.
btrfs quota Beheert opslagquota.
btrfs restore Herstelt bestanden van corrupte volumes.
✔ Voorbeelden:
sudo btrfs check /dev/sdb1 # Integriteitscontrole
sudo btrfs quota enable /mnt/data # Quota activeren
────────────────────────────────────────────
🧰 fsck: Bestandssystemen Controleren en Repareren
────────────────────────────────────────────
Het `fsck`-commando controleert en repareert bestandssystemen.
✔ Basiscontrole:
sudo fsck /dev/sda1
🔸 Veelgebruikte opties:
-y Bevestig automatisch reparaties.
-c Zoek slechte sectoren.
-f Forceer controle, ook bij "clean" status.
✔ Voorbeeld:
sudo fsck -yf /dev/sda1 # Forceer en herstel automatisch