📚 Hoofdstuk 5.2: Het Opstarten van de Firmware
──────────────────────────────
⚙️ Inleiding:
──────────────────────────────
De **firmware** is verantwoordelijk voor het opstarten van de hardware en het starten van het besturingssysteem.
Er zijn twee hoofdstandaarden in gebruik:
• 🧩 BIOS (Basic Input/Output System)
• 🚀 UEFI (Unified Extensible Firmware Interface)
──────────────────────────────
🧩 BIOS (Basic Input/Output System):
──────────────────────────────
📌 Wat is BIOS?
• Ingebouwde firmware die de computer opstart en het besturingssysteem activeert
• Toegang tot het **BIOS-configuratiemenu** geeft gebruikers de mogelijkheid om:
- De opstartvolgorde aan te passen
- Instellingen zoals de klok en hardwareparameters te wijzigen
📌 BIOS-opstartproces:
1️⃣ POST (Power-On Self Test) controleert hardware
2️⃣ Zoekt een **opstartbare schijf** volgens ingestelde volgorde
3️⃣ Laadt de **bootloader** vanaf een van deze apparaten:
- Interne harde schijf
- Externe schijf
- CD/DVD
- USB-stick
- ISO-bestand
- Netwerk (PXE-boot)
📌 MBR (Master Boot Record):
• BIOS zoekt de bootloader in de **eerste 512 bytes** van de opstartschijf
• De bootloader start vervolgens het besturingssysteem
🔁 Chainloading:
• Een bootloader kan verwijzen naar een **andere bootloader**
• Hierdoor is **multiboot** mogelijk (bijv. Windows én Linux)
──────────────────────────────
🚀 UEFI (Unified Extensible Firmware Interface):
──────────────────────────────
📌 Wat is UEFI?
• Moderne vervanger van BIOS
• Ondersteunt schijven groter dan 2 TB
• Sneller opstarten en gebruik van muis/grafische interface
📌 UEFI-opstartproces:
1️⃣ Zoekt de bootloader op de **ESP (EFI System Partition)**
2️⃣ De **ESP** is:
- Geformatteerd als **FAT32**
- Bevat `.efi`-bestanden (bootloaders)
- Meestal gekoppeld aan `/boot/efi`
3️⃣ Laadt het besturingssysteem via de bootloader
🔐 Secure Boot:
• Alleen **digitaal ondertekende bootloaders** mogen worden uitgevoerd
• Meestal ondertekend met **Microsoft-certificaten**
• Kan Linux-installaties blokkeren
🛠️ Oplossing via Chainloading:
• Linux kan worden gestart via een **Microsoft-ondertekende tussenloader**
• Hierdoor blijft Secure Boot ingeschakeld, zonder beperkingen voor Linux
──────────────────────────────