🔐 Hoofdstuk 15.2: Access Control Lists (ACL) in Linux
ACL’s (Access Control Lists) vormen een uitbreiding op het standaard Linux-machtigingssysteem. Ze stellen beheerders in staat om fijnmazige toegangsrechten toe te kennen aan specifieke gebruikers of groepen, bovenop de klassieke owner-group-others structuur.
────────────────────────────────────────────
📋 Belangrijke ACL-commando’s
────────────────────────────────────────────
• **getfacl** – Bekijk de huidige ACL-regels van een bestand of map.
→ Toont wie welke toegang heeft tot een bestand, inclusief extra gebruikers of groepen.
• **setfacl** – Wijs extra rechten toe, wijzig bestaande rechten of verwijder rechten.
• Toevoegen of wijzigen van rechten:
→ Machtigingen kunnen worden toegekend aan een specifieke groep of gebruiker.
Voorbeeld: een groep *sales* lees- en schrijfrechten geven op een bestand.
• Verwijderen van machtigingen:
→ Specifieke regels kunnen worden verwijderd zodat alleen de standaardrechten gelden.
────────────────────────────────────────────
🔠 ACL-syntaxis
────────────────────────────────────────────
• `u:gebruiker:rechten` – Rechten voor een specifieke gebruiker
• `g:groep:rechten` – Rechten voor een specifieke groep
• `o:rechten` – Rechten voor anderen (others)
• `d:` prefix – Stelt standaard ACL’s in voor nieuwe bestanden in een map
✔ Rechten kunnen bestaan uit:
• r = lezen
• w = schrijven
• x = uitvoeren
Bijvoorbeeld:
• `g:sales:rw` betekent dat de groep *sales* lees- en schrijfrechten heeft.
• `d:g:sales:rw` stelt een standaard-ACL in: nieuwe bestanden in de map krijgen deze rechten automatisch.
────────────────────────────────────────────
📌 ACL’s herkennen
────────────────────────────────────────────
Als een bestand ACL-regels bevat, zie je een `+` teken in de bestandspermissies bij `ls -l`, zoals:
-rw-rw----+
Dit `+` betekent dat er extra toegangsregels van kracht zijn via ACL.
────────────────────────────────────────────
📁 ACL-erfenis voor mappen
────────────────────────────────────────────
Je kunt standaardmachtigingen instellen voor een map, zodat nieuw aangemaakte bestanden automatisch deze rechten erven.
Voorbeeld:
• Voor de map `/shared/sales` stel je in dat alle nieuwe bestanden daarin automatisch lees- en schrijfrechten krijgen voor de groep *sales*.
────────────────────────────────────────────
🔍 Voordelen van ACL’s
────────────────────────────────────────────
• Geschikt voor complexe situaties met meerdere gebruikersgroepen
• Flexibeler dan standaard UNIX-permissies
• Ideaal in gedeelde werkomgevingen of projectmappen